سال 1398، سال رونق تولید

طرح کارون 3

حوضه رودخانه کارون از دیرباز به عنوان مهم‌ترین منبع تولید انرژی الکتریکی کشور مورد توجه بوده است.عملیات مربوط به ساخت و نصب نیروگاه کارون 3 نیز در سال 1374 به شرکت فراب واگذار شد. تلاش های شرکت ها و نیروهای داخلی در سال 83 به ثمر نشست و در شهریور ماه این سال ساخت بلند ترین سد کشور به اتمام رسیدو روز 18 آبان ماه همانسال عملیات آبگیری آغاز گردید. و در اسفند ماه سال 83 دو واحد از واحدهای 8 گانه کارون 3 راه اندازی گردیدو از آن پس به فاصله بطور متوسط 3ماه یکی از واحدهای دیگر راه اندازی شدند.
  • معرفی طرح
  • اطلاعات پایه
  • اطلاعات فنی
  • شرکتهای همکار
  • آلبوم
  • ارتباط با طرح

در این بخش به معرفی طرح در قالب آیتم‌های زیر پرداخته شده است:

  • اهداف
  • تاریخچه و سوابق
  • موقعیت و جانمایی
  • مشخصات رودخانه
  • مشخصات حوضه آبریز
  • موقعیت سد
  • ویژگی‌ها
  • اثرات جانبی
اهداف
  • احداث سد بتنی 2 قوسی به ارتفاع 205 متر به منظور ذخیره آب، کنترل سیلاب و بالا بردن قدرت تنظیم آب برای مصارف شرب و کشاورزی
  • احداث نیروگاه به ظرفیت 2280 مگاوات جهت تولید سالیانه 4172 گیگاوات ساعت انرژی برق و کنترل فرکانس و افزایش پایداری شبکه برق سراسری
تاریخچه و سوابق

حوضه رودخانه کارون از دیرباز به عنوان مهم‌ترین منبع تولید انرژی الکتریکی کشور مورد توجه بوده است. آغاز تاریخچه و سوابق طرحمطالعات بهره برداری از پتانسیل برق‌آبی حوضه رودخانه کارون در سالهای 1340 تا 1350 بوده است. در آن زمان، شرکت مهندسی بین المللی "هارزا" همراه با شرکت "فرمان‌فرمائیان" پتانسیل عظیم برق‌آبی این منطقه را شناسایی کرد. به دنبال این مطالعات، اجرای طرح عظیم سد و نیروگاه شهید عباسپور با ظرفیت ۱۰۰۰ مگاوات آغاز و در سال ۱۳۵۵ این طرح راه‌اندازی شد. سپس، دو پروژه سد مخزنی کارون ۲ و ۳ و سپس کارون۴ مورد مطالعه قرار گرفت. در سال ۱۳۵۷، شرکت مهندسی عمران "منابع ارضی و آب" و شرکت بین‌المللی "ایکرز" به منظور مطالعات توجیهی پروژه کارون۳ تعیین شدند. این مطالعات تا سال ۱۳۶۸ پیگیری شد. در سال ۱۳۶۸، ادامه مطالعات فاز دوم طرح عمرانی کارون۳ به یک شرکت ایرانی ـ کانادایی(شرکت مهندسی مشاور "مهاب قدس – ایکرز") واگذار شد و این کار تا اوایل تیر ماه ۱۳۷۴ پایان یافت. از اوایل تیر ماه ۱۳۷۴ نیز فاز سوم (عملیات اجرایی) طرح با مشارکت شرکت مهندسی مشاور "مهاب قدس" و شرکت بین المللی "ایکرز" آغاز شد. درابتدا مقرر گردیده بود عملیات ساختمانی سد و نیروگاه کارون 3 توسط کنسرسیوم خارجی که پیمانکاران با سابقه‌ای در آن حضور داشتند ، انجام گیرد و منابع مالی آن از طریق فاینانس خارجی تأمین شود . اما در ماه های آخر این مذاکرات فنی و مالی مقرر گردید این کار با اتکا به منابع مالی کشور به متخصصان داخلی سپرده شود.ابتدا قرارداد تونل انحراف اول وسپس کل عملیات ساختمانی  به شرکت ساختمانی سابیر(به ترتیب در خرداد سال 72و تیرماه سال 73 ) واگذار گردید.که به تدریج ، با افزایش حجم کاذ‌ها در تیر ماه 1380 بخشی از این فعالیت ها به شرکت های بلندپایه و تابلیه واگذار گردید .عملیات مربوط به ساخت و نصب نیروگاه کارون 3 نیز در سال 1374 به شرکت فراب واگزار شد.

تلاش های شرکت ها و نیروهای داخلی در سال 83 به ثمر نشست و در شهریور ماه این سال ساخت بلند ترین سد کشور به اتمام رسیدو روز 18 آبان ماه همانسال عملیات آبگیری آغاز گردید. و در اسفند ماه سال 83 دو واحد از واحدهای 8 گانه کارون 3 راه اندازی گردیدو از آن پس به فاصله بطور متوسط 3ماه یکی از واحدهای دیگر راه اندازی شدند.

موقعیت و جانمایی

ساختگاه سد و نیروگاه کارون ۳ در ۲۸ کیلومتری شرق شهرستان ایذه و در فاصله ۶۱۰ کیلومتری مصب رودخانه کارون در شمال شرقی استان خوزستان واقع شده است. این طرح در حدود ۱۲۰ کیلومتری بالادست سد شهید عباسپور (کارون۱) قرار دارد. فاصله هوایی طرح کارون۳ از اهواز، تقریبا ۱۴۰ کیلومتر است. این طرح در کوهستان‌های زاگرس غربی با سنگ‌های رسوبی لایه‌ای و در منطقه‌ای ناهموار، سنگی، زلزله خیز، دارای سنگ‌های آهکی و آهکی مارنی واقع شده است.

مشخصات رودخانه

رودخانه کارون طویل‌ترین و پرآب‌ترین رود ایران است. طول رودخانه کارون 950 کیلومتر و وسعت حوضه آبریز آن 60000 کیلومتر مربع می‌باشد (وسعت حوضه آبریز در محل سد کارون 3، 24000 کیلومتر مربع است). این رودخانه از رشته کوه‌های زاگرس سرچشمه گرفته و در منطقه‌ای به‌نام گتوند، وارد دشت خوزستان می‌شود. شاخه مهم کارون رود دز می‌باشد که در شمال اهواز به رودخانه ملحق می‌شود. رود کارون در مرز ایران و عراق به اروند رود پیوسته و روانه خلیج فارس می‌گردد.
این رودخانه از نظر حجم آبدهی، بزرگترین رودخانه ایران محسوب می‌شود. متوسط آبدهی دراز مدت سالیانه رودخانه کارون در محل احداث سدحدود 300 مترمکعب بر ثانیه و حجم آورد سالیانه آن بیش از 10 میلیارد متر مکعب می‌باشد.

مشخصات حوزه آبریز

رودخانه کارون در حوضه آبریزی به مساحت 60 هزار کیلو متر مربع در جریان است. وسعت این حوضه در محل سد و نیروگاه کارون 3 حدود 24 هزار کیلومتر مربع می‌باشد و سرچشمه اصلی این رودخانه از زردکوه بختیاری و سلسله کوه‌های زاگرس است که از به‌هم پیوستن چندین رودخانه فرعی و مهمتر از همه «آب ونگ»، «بهشت آباد»، «منج»،«کوهرنگ»، «بازفت» و «خرسان» می‌باشد.

موقعیت سد

سدکارون 3 به فاصله 120 کیلومتری سد شهید عباسپور (کارون یک) احداث شده است. اولین سد بالادست موقعیت سد نسبت به سایر سد‌های حوضه آبریزکارون 3 بر روی این رودخانه سد کارون 4 می‌باشد که به فاصله حدود 60 کیلومتر از ساختگاه سد کارون 3 در دست احداث است.

ویژگی ها
  • بلندترین سد احداث شده بتنی در کشور
  • بزرگترین مخزن آبی کشور در میان سدهای بتنی دو قوسی
  • بیشترین حجم بتن ریزی در بدنه سدهای دوقوسی کشور
  • بیشترین حجم حفاری و تزریق در ایران وسومین در جهان
  • دارای بزرگترین مغار نیروگاه (سالن زیرزمینی) در کشور
  • دارای دهمین مغار نیروگاهی بزرگ جهان
  • بزرگترین حوضچه استغراق در کشور
  • بزرگترین سد پایین دست(TPD)درکشور
  • دارای بزرگترین سرریز روزنه‌ای، در میان سدهای کشور
  • دارای بزرگترین تخلیه کننده‌های جبرانی، در میان سدهای کشور
  • بیشترین کاربرد انکراژ 63.5 میلی‌متری در کشور
  • ساخت و احداث بزرگترین پل زیر قوسی در کشور
احجام کلی
مشخصه مقدار
جاده دسترسی حدود 33 کیلومتر
تونلهای زیر زمینی حدود 22 کیلومتر
کل حفاری و سنگ برداری 15 میلیون مترمکعب
کل حفاری زیر زمینی 1.9 میلیون متر مکعب
کل بتن ریزی 2.7 میلیون متر مکعب
طول گمانه های تزریق و زهکش بیش از 1000 کیلومتر
16 شفت عمودی به مجموع طول 1360 متر
اثرات جانبی
در طی دوران احداث سد و نیروگاه کارون 3، پیامدهای احداث سد و تشکیل دریاچه آن مورد توجه بوده است.
در طول این دوران نیروهای شاغل در کارگاه کارون 3در زمان اوج فعالیت‌ها نزدیک به 7 هزار نفر - که اکثرا نیروهای بومی  منطقه- بوده‌اند. این در حالی‌است که فرصت‌های اشتغال بوجود آمده در طرح کارون 3 (اشتغال مستقیم و غیرمستقیم) بالغ بر 22هزار نفر بوده است.
در حریم کارگاه و دریاچه کارون 3، تعداد63 پارچه آبادی کوچک و بزرگ واقع گردیده که 39 روستا عرصه و اعیان خود را از دست داده و مابقی بخشی از اراضی در سالهای 1380 و 1381 طرحی تحت عنوان مطالعات اجتماعی، اقتصادی و طبیعی حوضه بالادست سد کارون 3 در سازمان اجرایی طرح و توسط معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران اجرا گردید. هدف از اجرای طرح مذکور بررسی ویژگی‌های اجتماعی، اقتصادی و طبیعی حوضه بالادست سد و شناسایی راه‌های کاهش یا جلوگیری از بروز مسایل اجتماعی ناشی از احداث سد و انتقال جمعیت ساکن در روستاهای منطقه بوده است و به طور خاص، بررسی زمینه‌های مناسب ایجاد فرصت‌های شغلی در روستاهای مجاور دریاچه سد یا در سایر روستاها و شهرهای منطقه احداث سد مد نظر بوده است. نتایج این مطالعات، در 11 جلد تهیه و ارائه شده است. برخی از این مجموعه گزارش‌ها عبارتند از جمعیت شناسی، جامعه شناسی، پوشش گیاهی، دامداری، کشاورزی، سیلاب، گردشگری، وضعیت اقتصادی منطقه، قابلیت‌ها و فرصت‌های شغلی، و تلفیق و ....
این مطالعات، اطلاعات جامع و دقیقی را در هر حوزه جمع آوری و تنظیم کرده و در بخش تلفیق مجموعه‌ای از پیشنهادهای معطوف به اشتغال به همراه اولویت بندی‌های پیشنهادی ارائه شده است. به این ترتیب، استفاده از این مطالعات می‌تواند پایه اصلی برنامه‌ریزی برای توسعه محلی در منطقه یا احداث سد به شمار رود.
از جمله اقدامات انجام شده طرح در منطقه احداث سد می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:
  • احداث مجموعه نمایشگاهی و رفاهی کارون 3 شامل ساختمان نمایشگاه، مسجد، سالن غذاخوری بین‌راهی، فضای توقف واستراحت موقت، محوطه‌سازی و پارکینگ و فروشگاه.
  • احداث ساختمان‌های اداری و آموزشی در منطقه
  • ترمیم راه‌ها و جاده‌های روستایی
  • فعالیت‌های مربوط به حوزه باستان شناسی
  • جابجایی مرقد امام زاده شهپیر

در این بخش به بیان اطلاعات پایه طرح در قالب آیتم‌های زیر پرداخته شده است:

  • توپوگرافی
  • هواشناسی
  • هیدرولوژی
  • سیلاب
  • کیفیت آب
  • رسوب گذاری
  • برنامه‌ریزی منابع آب
  • زمین شناسی
  • لرزه خیزی
  • مخزن سد
توپوگرافی

کوه‌های بختیاری در سلسله جبال زاگرس، یک رشته طویل از کوه‌هایی است که از شمال غرب به جنوب شرق امتداد دارد و دارای دره‌ها و گلوگاه‌های زیادی است. ارتفاع قله‌های بلند این سلسله جبال بیشتر از ۴۰۰۰ متر از سطح دریاست و بلندی برجستگی‌های محلی بین ۱۰۰۰ متر تا ۲۰۰۰ متر از سطح دریا می‌باشد. با استفاده از نقشه تغییرات سطح زمین در اثر عوامل طبیعی، چین خوردگی‌ها و شکستگی‌های زمین ساختی، وضع ساختمان طبقات زمینی این ناحیه مشخص شده است. توپوگرافی‌های برجسته، معرف چین خوردگی‌های تاقدیسی و توپوگرافی‌های فرو رفته، نشان از چین خوردگی‌های ناودیسی در این ناحیه است.
طول برآمدگی‌های نوک تیز تاقدیسی و شیب‌دار، زیاد است. دره‌ها معمولا کم عرض و V شکل یا به صورت سنگاب ناودیسی است. شیب‌ها، معمولا تند و خیلی تند است و از حالت عمودی تا شیب ملایم تغییر پیدا می‌کند.
بالا آمدن کوه‌‌های زاگرس احتمالا هنوز در جریان است. این امر باعث سایش سریع و تشکیل ناحیه‌ای ناهموار شده است. رودخانه کارون دارای شیب تند است و سرعت زیاد آب در رودخانه، یک پدیده عادی است. آبگذرهای ناحیه‌ای و تعدادی از آبگذرهای اصلی در منطقه، به موازات پیچ و خم ناشی از چین خوردگی‌های زمین، جریان پیدا می‌کند. خصوصیات نامطلوب آبگذرها، سیستم اصلی رودخانه را تحت الشعاع قرار داده و رودخانه کارون طول زیادی از مسیرش را به صورت پیچ در پیچ از میان برآمدگی‌های اصلی و از میان دره‌هایی عمیق (که تا عمق ۲۰۰۰ متر از سطح دریا هم می‌رسند)، عبور می‌کند.

هواشناسی

اقلیم حوضه آبریز کارون، گرم با تابستان‌های خشک و زمستان‌های معتدل است. بخش اعظم بارندگی‌ها در فصل زمستان صورت می‌گیرد. به طور کلی، بارندگی‌های این منطقه ناشی از سه نوع توده هوا ست:
توده هوای موسمی اقیانوس هند، که در بارش حوضه آبریز کارون تأثیر زیادی ندارد.
توده هوای بری قطبی، که معمولا موجب ایجاد رطوبتهای اندکی در حوضه کارون است.
 توده هوای بحری مدیترانه‌ای، که موجب ایجاد رگبارهای دوره‌ای زیادی در حوضه کارون می‌گردد.
متوسط بارندگی سالانه در حوضه آبریز کارون در پل شالو (حدود ۵ کیلومتری بالادست ساختگاه سد)، ۶۲۰ میلی‌متر و ارتفاع بخش برفگیر حوزه آبریز، ۲۰۰۰ متر از سطح دریا و مساحت برفگیر حوزه آبریز، ۱۶۰۰۰ کیلومتر مربع است.

هیدرولوژی

آبدهی: براساس آمار شصت ساله جریان آب در اهواز، پل شالو، گدارلندر و گتوند، میانگین سالانه جریان آب در محل طرح کارون ۳ و اهواز به ترتیب ۳۰۲ و ۷۲۷ متر مکعب بر ثانیه برآورد شده است.
میزان و دوره بازگشت سیل طراحی سرریز: سرریزهای سد کارون ۳ برای عبور سیلاب(PMF) ۱۵۰۰۰متر مکعب بر ثانیه طراحی شده است.
میزان و دوره بازگشت سیل طراحی سیستم انحراف: سیستم انحراف برای سیل با دوره بازگشت ۱۰ ساله اجرا شده است.
حداکثر سیلاب محتمل (PMF): حداکثر سیلاب محتمل عبارت از حداکثر سیلابی است که احتمال دارد در یک حوضه آبریز جاری شود. در مطالعات اولیه طرح کارون۳، حداکثر سیل محتمل از ۲۲۴۰۰ تا ۲۷۰۰۰ متر مکعب برآورد شده است. اما در مطالعات تکمیلی‌ـ با استفاده از آخرین آمار از دبی رودخانه کارون ـ این میزان به ۱۵۰۰۰ متر مکعب کاهش یافت و با توجه به این که سد کارون۴ در بالادست کارون ۳  قرار دارد، ماکزیمم ورودی به مخزن سد کارون۳، حدود ۱۴۱۴۷ وحداکثر خروجی از آن حدود ۱۳۲۰۰ متر مکعب خواهد بود.

سیلاب
مطابق آخرین مطالعات صورت گرفته در زمینه PMP وPMF سیستم رودخانه کارون تا محل احداث سد گتوند، میزان دبی پیک سیلاب حداکثر15500متر مکعب بر ثانیه و حجم سیلاب در حدود 4 میلیارد متر مکعب برآورد گردیده است. وبا توجه به نتایج این مطالعات، دبی پیک PMF برابر15500مترمکعب برثانیه مبنای کنترل محاسبات مربوط به سیستم تخلیه سیلاب کارون 3 قرارگرفته است.
کیفیت آب
کیفیت شیمیایی نمونه آب رودخانه کارون در محل پل شالو به شرح جدول زیر است:
 
Composition
 
SAR
 
++Na
meg/l
++Mg
meg/l
++Ca
meg/l
SO4
meg/l
CL
meg/l
Hco3
meg/l
PH Ec x106
Min.hos - 25°c
T.D.S
mg/l
O
m3/s
Mean 1.4 2 1.3 2.4 0.9 2.2 2.8 7.9 576 353 289.2
Standard Dev. 0.6 1.1 0.5 0.5 0.6 1.2 0.4 0.2 187 119 100.8
Coeff. Of Var. 42.8 55 38.5 20.8 66.6 54.5 14.3 2.5 32 33 34.9
Min. 0.3 0.4 0.3 1 0.1 0.45 1 7 179 116 146.7
Max. 3.2 5.6 3.1 4.5 4.9 5.9 5 8.8 1220 780 524.5
رسوب گذاری

 رسوب گذاری در مخزن سد کارون ۳ براساس آمار جریان‌های ماهیانه در پل شالو و نیز براساس اندازه‌گیری روزانه مواد معلق در آب و نمونه‌برداری از کف رودخانه صورت گرفته است. با بررسی تفصیلی موارد مذکور، میانگین سالانه کل رسوب گذاری‌ها در مخزن سد، 3000- 800 تن در سال برآورد شده است. با این میزان رسوب گذاری، حداقل ۲۰۰ سال طول می‌کشد تا حجم غیر مفید(مرده) مخزن ـ۱۲۵۰ میلیون مترمکعب و زیر تراز۸۰۰ متر-  پر شود. البته، با احداث سد مخزنی کارون ۴، مقدار رسوب‌گذاری در مخزن کارون ۳ بسیار ناچیز خواهد بود.

برنامه ریزی منابع آب

تراز نرمال، ۸۴۵ متر و حداقل تراز بهره برداری از نیروگاه، ۸۰۰ متر می‌باشد.

زمین شناسی

طرح عمرانی کارون ۳ در ناحیه چین‌خورده ساده کوه‌های زاگرس واقع شده است. سنگ‌های رسوبی ضخیم این ناحیه از شمال شرق به جنوب غرب، چین خوردگی‌هایی به صورت تاقدیس و ناودیس به وجود آورده‌اند. ترکیب زمین شناسی محل احداث سد، تاقدیس ۲۰ تا ۳۰ کیلومتری "کیف ملک" است که با عرض یک کیلومتر در جهت شمال غرب به جنوب شرق امتداد دارد و از جنس سنگ آهک در تشکیلات آسماری با هسته‌ای از سنگ‌های شیلی و مارنی تشکیلات پابده است. این چین‌خوردگی از محل احداث طرح عبور کرده و به سمت جنوب شرق و پل شالو امتداد می‌یابد. به طور کلی زمین ساخت موقعیت طرح، متشکل از سنگ‌های آهکی، آهکی مارنی و سنگ‌های شیلی و تشکیلات آسماری و پابده است.

لرزه خیزی

مطالعات انجام شده در استان خوزستان نشان می‌دهد که کلیه زلزله‌های این استان تاکنون در حد 6.8 ریشتر یا کمتر بوده‌ است. همچنین، بیشتر زلزله‌های رخ داده در این استان، ناشی از شکستگی‌های سطحی نبوده بلکه ناشی از خصوصیات چین خوردگی سنگ‌های طبقات زیرین بوده است. با ملاحظه کلیه جوانب امر، شتاب g(0.3- 0.2) برای طراحی انتخاب شده است.

مخزن سد

حجم کل مخزن: 3 میلیارد متر مکعب تراز حداقل آب: 800
حجم مفید مخزن: 1720 میلیون متر مکعب تراز حداکثر آب: 851.5
تراز نرمال آب: 845 تراز رسوب  

 

ترکیب زمین شناسی محل احداث سد، تاقدیس ۲۰ تا ۳۰ کیلومتری "کیف ملک" است که با عرض ۱ کیلومتر در جهت شمال غرب به جنوب شرق امتداد دارد و از جنس سنگ آهک در تشکیلات آسماری با هسته‌ای از سنگهای شیلی و مارنی تشکیلات پابده است. این چین خوردگی از محل احداث طرح عبور کرده و به سمت جنوب شرق و پل شالو امتداد می‌یابد. به طور کلی زمین ساخت موقعیت طرح، متشکل از سنگهای آهکی، آهکی مارنی و سنگهای شیلی و تشکیلات آسماری و پابده است.

در این بخش به بیان اطلاعات فنی طرح در قالب آیتم‌های زیر پرداخته شده است:

  مشخصات بدنه    
 
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
نوع سد:
بتنی دو قوسی
عرض تاج:
5,5 متر
ارتفاع از پی:
205 متر
عرض در پی:
29,5 متر
طول تاج:
462متر
حجم کل بدنه:
1,3میلیون متر مکعب
حجم کل بتن‌ریزی: 1,3میلیون متر مکعب    
مشخصات سیستم آب‌بندی
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
روش آب‌بندی پرده آببند مجموع طول تونل‌های تزریق بدنه سد 2423 متر
طول کل تزریق پرده آببندسد 436,5 کیلومتر عمق پرده تزریق سد 100متر
مشخصات بدنه  

  مشخصات مخزن    
 
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
حجم کل مخزن:
3000 میلیون متر مکعب
عرض دریاچه:
از300 تا2000 متر
مساحت مخزن:
48 کیلومترمربع
تراز نرمال:
845+
طول دریاچه:
60 کیلومتر
 
 
مشخصات مخزن  

  سیستم انحراف آب    
 
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
تعداد تونل‌های انحراف:
2 رشته
قطر حفاری پس از لاینینگ:
13 متر
طول تونل‌ انحراف:
613و536متر
مجموع حفاری‌های سطحی و زیر زمینی:
229 هزار متر مکعب
شکل مقطع تونل:

تونل اول دایره‌ای

تونل دوم نعل اسبی

ظرفیت تخلیه:
3250 متر مکعب در ثانیه
نوع پوشش:
بتنی
نوع- ارتفاع فرازبند:
خاکی 35متر
قطر حفاری تونل:
15 متر
 
 
سیستم انحراف آب  

  ابزار دقیق    
 
در کارگاه کارون سه از ابزاردقیق متنوعی جهت رفتار‌نگاری سازه‌های مختلف مورد استفاده قرار گرفته است. برخی از این ابزاردقیق در زمان اجرا، نصب و مورد بهره‌برداری قرار گرفتند. از این جمله ترموکوپل، ترمومتر، درزسنج و شیب‌سنج‌های بدنه سد و همچنین اکستنسومتر، نیروسنج و پین‌های همگرائی در مجموعه نیروگاه می‌باشند. سایر ابزاردقیق بدنه سد همگام با پیشرفت پروژه و با توجه به پیش‌نیازهای مربوطه قبل از آبگیری مخزن نصب و قرائت صفر آنها انجام شده است. قرائت این ابزار در دوره آبگیری بسیار فشرده بوده و کلیه ابزار به‌صورت روزانه قرائت می‌شوند.
ابزاردقیق بدنه سد شامل شیب‌سنج، پاندول، ترمومتر، درزه‌سنج، پیزومترهای الکتریکی و کاساگرانده، فشار برخاستی و اکستنسومترها می‌باشند که از شرکت سوئیسی "هوگنبرگر" خریداری شده است که دارای کیفیت بسیار بالائی می‌باشد. در حال حاضر تمامی ابزاردقیق نصب شده در بدنه سد، رفتار بدنه و تکیه‌گاه‌ها و پرده آببند را به‌خوبی مونیتورینگ می‌نماید.
ابزار دقیق  

  سر ریز    
 
دربدنه سد کارون3، سه نوع سرریز و یک نوع تخلیه‌کننده جبرانی تعبیه شده‌اند که مشخصات هر کدام در ادامه ارائه شده است:

1. سرریز سرویس

مشخصه
مقدار
نوع سرریز:
سرسره‌ای دریچه‌دار
تعداد دهانه‌ها: 2دهانه
موقعیت: تکیه‌گاه راست بدنه سد
نوع دریچه‌ها: دو دریچه قطاعی ودو دریچه استابلاگ
تعداد دریچه‌ها: 4 عدد
عرض سرریزدراوجی: 15 متر
سرسره سرریز: طول 94و57 متر
عرض 19.5و22.5 متر
ظرفیت تخلیه: مجموعا 8710 متر مکعب در ثانیه
ابعاد دریچه‌ها: 15*17.34متر
حوضچه آرامش: طول 400 متر
عرض از35 تا 72 متر، عرض متوسط:56 متر
مجموع بتن‌ریزی سرریز: 50000هزار مترمکعب
 
 
2.سرریزکمکی
 
مشخصه
مقدار
نوع  سرریز:
آزاد
موقعیت: روی بدنه سد
طول تاج: ۵۴ متر
تراز آستانه: ۸۴۵
شکل آبگیر: اوجی شکل
ارتفاع حداکثر تیغه آب: 5.6 متر
ظرفیت تخلیه: 1500 متر مکعب در ثانیه
 
3.سرریز اضطراری
 
مشخصه
مقدار
نوع  سرریز: روزنه‌ای
موقعیت: در حدود نیمه ارتفاع سد
تعداد دهانه‌ها: 2 دهانه
نوع دریچه‌ها: دو دریچه قطاعی ودو دریچه استابلاگ
تعداد دریچه‌ها: 4 عدد
تراز محور دریچه‌ها: 760 متر
ظرفیت تخلیه: 2800 متر مکعب در ثانیه
 
4.تخلیه کننده جبرانی
 
مشخصه
مقدار
تعداد تخلیه‌کننده‌ها: 2 عدد
طول تقریبی: 32 متر
قطر: 2.2 متر
نوع پوشش: فلزی
نوع دریچه‌ها: دریچه راس و دریچه اضطراری
نوع شیر‌ها: شیر با مخروط ثابت
تراز محور: 730 متر از سطح دریا
حداکثر ظرفیت تخلیه: 250 متر مکعب در ثانیه
سر ریز  

  منابع قرضه و مشخصات آن    
 
منابع قرضه طرح کارون ۳ شامل بخشی از مصالح حاصله از حفاری‌های تکیه‌گاه‌ها و پی سد، حوضچه آرامش، حفاری‌ از معادن A و B در دهزیر، معادن تنگ قاف، رکعت، باجول و شالو در فاصله ۷ تا ۱۵ کیلومتری حاشیه رودخانه کارون در بالادست سد بوده است.
منابع قرضه و مشخصات آن  

  مشخصات کلی نیروگاه    
 
مشخصه
مقدار
نوع نیروگاه: زیر زمینی
موقعیت: 500 مترپایین‌تر از تکیه‌گاه راست بدنه
ظرفیت نیروگاه: 2280 مگاوات
انرژی متوسط سالیانه: 4172 میلیون کیلووات ساعت
نوع توربین: فرانسیس با محور عمودی
تراز بهره‌‌برداری: حداقل بحرانی 800+
معمول 845+
حداکثر 850+
مشخصات کلی نیروگاه  

  مشخصات تجهیزات نیروگاه    
 
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
تعداد توربین:
8 واحد
قدرت اسمی هر ژنراتور:
نامی: 263مگاولت آمپر
قدرت هر توربین:
250 مگاوات
ولتاژ اسمی هر ژنراتور:
15.75کیلو ولت
راندمان حداکثر:
94٪
سرعت چرخش ژنراتور:
5/187 دور دردقیقه
ارتفاع طراحی توربین:
161 متر
سازنده ژنراتور:
شرکت الین
سازنده توربین:
هاربین چین
نوع ژنراتور:
سنکرون بامحورعمودی
تعداد ژنراتور:
8 واحد
دبی طراحی هر واحد:
172 مترمکعب بر ثانیه 
مشخصات تجهیزات نیروگاه  

  مشخصات ساختمان نیروگاه    
 

مغار نیروگاه:

طول
عرض
ارتفاع
250 متر
25 متر 48 متر
حجم کل حفاری:
227000 هزار متر مکعب
حجم کل بتن‌ریزی:
67600 مترمکعب

مغار ترانسفورماتور

 

طول
عرض
ارتفاع
234 متر
21 متر 27.80 متر
حجم کل حفاری:
175300 مترمکعب
حجم کل بتن‌ریزی:
48314 مترمکعب

 

مشخصات ساختمان نیروگاه  

  مشخصات پایاب نیروگاه    
 
فعلا در این رابطه اطلاعاتی موجود نمی‌باشد.
مشخصات پایاب نیروگاه  

  مشخصات تونل‌های آب‌بر نیروگاه    
 
فعلا در این رابطه اطلاعاتی موجود نمی‌باشد.
مشخصات تونل‌های آب بر نیروگاه  

  مشخصات پست و کلیدخانه    
 

مشخصات کلیدخانه و خطوط انتقال Kv400

ولتاژ پست:
400 کیلوولت
نوع آرایش پست باسبار:
باس بار دوبل با آرایش1.5 کلیدی
تعداد بی:
4 از سمت نیروگاه و 5 فیذر خروجی
مشخصات پست و کلیدخانه  

  مشخصات مجاری    
 
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
طول تونل آبراهه:
551.5 متر
تعداد پنستاک ورودی:
8 دهانه
قطر تونل آبراهه ورودی:
12.6 متر
تعداد پنستاک خروجی:
8 دهانه
قطر تونل آبراهه خروجی:
14 متر
طول هرپنستاک:
64.75 متر
نوع پوشش:
بتنی
قطر متوسط پنستاک‌ها:
5.32 متر

در طرح کارون 3 جهت استهلاک انرژی ضربه قوچ و موج برگشتی آب، مخزن موج گیر طراحی نشده، و این کار بوسیله شفت های تعادل در بالادست و شفت‌های مکش در پایین دست نیرو گاه صورت می‌گیرد.

مشخصات مجاری انتقال آب  

  سازه‌های ورودی    
 
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
تعداد دهانه: 3 عدد نوع: استاپلاگ
ماکزیمم دبی طراحی: هردهانه 750 متر مکعب بر ثانیه دریچه سازه ورودی: استاپلاگ
هد طراحی: 86 متر عرض دریچه: 9.5 متر
تعداد دریچه‌ها: 24 قطعه برای هر دهانه ارتفاع دریچه: 33.6 متر
سازه‌های ورودی مجاری انتقال آب  

  سازه‌های خروجی    
 
مشخصه
مقدار
مشخصه
مقدار
تعداد دهانه: 2 عدد نوع: استاپلاگ
هد طراحی: 25.22 متر عرض دریچه: 13.75 متر
تعداد دریچه‌ها: 10 قطعه برای هر دهانه(هر دهانه 2 ستون 5 تایی) ارتفاع دریچه: 15.887متر
 
سازه‌های خروجی مجاری انتقال آب  

  جاده‌های دسترسی و پل‌ها    
 
1 - مشخصات جاده‌های دسترسی:
 
عنوان جاده
متوسط عرض(متر)
طول (کیلومتر)
جاده دسترسی اصلی کارگاه 10 متر 33
 
2 - مشخصات فنی پل‌های طرح:
 
عنوان پل
متوسط عرض(متر)
طول (کیلومتر) نوع سازه
پل بتنی دائم 12متر 115متر باکس بتنی پیش تنیده با پایه های بتنی بلند
 
3 - راه‌های دسترسی خارجی:
 
بر اثر آبگیری سد کارون 3 حدود 7300 متر از محور ارتباطی اهواز- شهر کرد مستغرق گردید. راه جایگزین کارون 3 به منظور برقراری ارتباط، در ترازی بالاتر از تراز ماکزیمم دریاچه سد احداث گردید. این راه شامل 2 دستگاه پل بتنی قوسی و 4 دهانه تونل می‌باشد. مشخصات این راه به قرار زیر می‌باشد:
 
عنوان جاده
متوسط عرض(متر)
طول (کیلومتر)
راه جایگزین کارون 3 12 7.2

 

عنوان پل
عرض(متر)
طول (متر) نوع سازه
پل زیر قوسی اول 11.8 336 فولادی، قوس باربر زیر عرشه پل
پل زیرقوسی دوم 11.8 214 فولادی، قوس بابر زیر عرشه پل

 

مشخصات فنی جاده‌های دسترسی و پل‌ها  

  عملیات تکمیلی و سازماندهی    
 
  • احداث شهرک مسکونی کارون 3 با مساحتی حدود25000 مترمربع و 20 باب منزل مسکونی و 6ساختمان 4 طبقه شامل 54  آپارتمان در شهرستان ایذه جهت سکونت کارشناسان مقیم در دوران ساخت که در دوران بهره‌برداری نیز قابل استفاده است.
  • احداث ساختمان‌های تکمیلی طرح شامل 6آپارتمان یک تا سه خوابه در محل کارگاه
  • احداث مجموعه ورزشی کارون 3 شامل استخر و سالن ورزشی
  • احداث مجموعه نمایشگاهی و رفاهی کارون 3 شامل:
    1. نمایشگاه دائمی جهت معرفی طرح
    2. مسجد
    3. سالن غذاخوری و فروشگاه جهت استفاده بازدید کنندگان و مسافران عبوری
    4. محوطه سازی وفضای سبز، پارکینگ و توقف‌گاه‌های موقت
 
اطلاعات فنی عملیات تکمیلی و سازماندهی
مجری طرح: شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران
تلفن تماس: 27821
شماره نمابر:  
پست الکترونیک طرح: info@iwpco.ir
شماره مستقیم کارگاه:  
محل استقرار فیزیکی: شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران
 

    آدرس تماس

  • آدرس : بزرگراه مدرس، تقاطع آفریقا، خیابان بیدار شماره 3 (40 قدیم)
  • تلفن : 27821-021
  • فکس : 26213732-021
  • ایمیل :